Nöbetçi Eczaneler
Raporda, Kahramanmaraş başta olmak üzere birçok ilde tarım sektörünün büyük bir krize sürüklendiği vurgulandı.
AK Parti, CHP, MHP ve diğer partilerden milletvekillerinin katılımıyla oluşturulan TBMM Zirai Don Araştırma Komisyonu, Kahramanmaraş, Malatya, Adıyaman, Adana, Mersin, Niğde ve Kayseri illerini kapsayan saha ziyaretlerinin ardından çarpıcı tespitlerin yer aldığı ön raporunu yayımladı.
Genç Bahçelerde Üç Yıllık Kayıp Riski
Kahramanmaraş’ın özellikle Elbistan, Afşin, Göksun ve Andırın ilçelerinde yoğun zarara yol açan don olayı, sadece bu yılı değil önümüzdeki iki-üç yılı da tehdit ediyor. Genç meyve bahçelerindeki verim kaybının birkaç sezona yayılabileceği belirtilen raporda, bazı üreticilerin önümüzdeki yıl da ürün alamayabileceği ifade edildi.
Komisyon: “Bu Sadece Bir Afet Değil, Çok Boyutlu Bir Kriz”
Raporda don felaketi sadece meteorolojik bir afet olarak değil, tarıma dayalı tüm ekonomik ve sosyal yapıları etkileyen “çok boyutlu bir kriz” olarak tanımlandı. Bu tespit, felaketin uzun vadeli etkilerine dikkat çekerken, üreticinin yalnızca mahsul değil, geçim kaynağını da kaybettiğine vurgu yapıldı.
Kahramanmaraşlı Üreticinin TARSİM’e Güveni Sarsılmış Durumda
Komisyonun tespitlerine göre, Kahramanmaraş’taki üreticiler TARSİM sistemine dair yeterli bilgiye sahip değil. Sigorta kapsamları, hasar bildirimi, eksper raporları gibi konularda bilgi eksikliğinin yaygın olduğu belirtilirken, üreticiler sistemin şeffaf olmadığı görüşünde birleşiyor. Ayrıca yüksek sigorta primleri, sigortalılık oranlarını olumsuz etkiliyor.
İkinci Ekim Maliyet Tuzağına Dönüştü
Don felaketi sonrası zararı telafi etmek isteyen üreticiler, ikinci ekimle üretime devam etmeye çalıştı ancak karşılaştıkları gübre, ilaç ve tohum fiyatlarındaki artış, ekonomik darboğazı daha da derinleştirdi. Kahramanmaraşlı çiftçiler bu maliyetleri karşılayamaz hale geldi.
Acil Destek ve Finansman Talebi: Borçlar Ertelensin
Raporda, Kahramanmaraşlı çiftçilerin en acil beklentileri arasında Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan borçların faizsiz ertelenmesi, don nedeniyle yaşanan ürün kaybı için doğrudan destekleme ödemesi yapılması ve yeni sezon için uygun şartlarda finansman sağlanması öne çıkıyor.
Kayıt Dışı Üreticiler İçin Özel Model Önerisi
Çiftçi Kayıt Sistemi’ne (ÇKS) dahil olmayan ancak aktif üretim yapan birçok Kahramanmaraşlı çiftçinin destekten faydalanamaması da raporda yer aldı. Bu üreticiler için geçici ve özel bir kayıt-destek modeli oluşturulması gerektiği belirtildi.
Elektrik Altyapısı Yetersiz: Trafo Kapasiteleri Yükseltilmeli
Zirai üretimin sürdüğü birçok bölgede elektrik altyapısının yetersiz olduğu da raporun dikkat çeken başlıklarından biri oldu. Komisyon, trafo güçlerinin artırılması ve altyapının güçlendirilmesinin şart olduğunu vurguladı.
Nihai Rapor Yakında Tarım ve Orman Bakanlığı’na Sunulacak
Komisyonun hazırladığı ön taslak raporun önümüzdeki haftalarda nihai hale getirilerek Tarım ve Orman Bakanlığı’na sunulacağı öğrenildi. Kahramanmaraşlı üreticiler, bu sürecin kendilerine gerçek anlamda çözüm getirmesini umutla bekliyor.