Nöbetçi Eczaneler
Kahramanmaraş 1. İdare Mahkemesi’ne sunulan raporda, santralin hava emisyonlarının çevre mevzuatına aykırı olduğu, çevre izin sürecinde eksiklikler bulunduğu ve insan sağlığı ile ekosistem açısından ciddi riskler oluşturduğu belirtildi.
Bilirkişi Heyeti: Emisyonlar Mevzuata Uygun Değil
Greenpeace Akdeniz Derneği ile bölge sakinlerinin, Çelikler Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne verilen Çevre İzin ve Lisans Belgesi’nin iptali talebiyle açtığı dava kapsamında hazırlanan bilirkişi raporu mahkemeye sunuldu.
Aralarında dört profesörün de bulunduğu yedi kişilik bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan raporda, santrale 7 Ekim 2024 tarihinde verilen çevre izni teknik açıdan değerlendirildi.
Raporda, 13 Mart 2026 tarihinde santralin 4. ünitesinde gerçekleştirilen resmi emisyon ölçümlerinde kükürt dioksit (SO₂) ve azot dioksit (NO₂) değerlerinin, Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliği’nde belirlenen sınırları art arda yapılan üç ölçümde de aştığı tespit edildi.
Toz ve karbonmonoksit emisyonlarının ise yasal sınırların altında kaldığı ifade edildi.
2024 Emisyon Verileri de İhlalleri Destekledi
Bilirkişi heyeti, tespit edilen sınır aşımının tek seferlik bir durum olmadığını vurguladı. Raporda, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından dosyaya sunulan 2024 yılı Sürekli Emisyon Ölçüm Sistemi (SEÖS) verilerinin de benzer ihlalleri ortaya koyduğu belirtildi.
Çevre İzni Sadece Bir Ünite Üzerinden Verilmiş
Raporda öne çıkan bir diğer tespit ise çevre izin sürecine ilişkin oldu.
Bilirkişiler, Çevre İzin ve Lisans Yönetmeliği’nin aynı tesiste faaliyet gösteren tüm ünitelerin birlikte değerlendirilmesini zorunlu kılmasına rağmen, çevre izninin yalnızca santralin 4. ünitesi esas alınarak verildiğini ifade etti.
Raporda, izin kapsamına dahil edilmeyen 3. ünitenin de 2024 yılı boyunca faaliyette olduğunun SEÖS kayıtlarıyla ortaya konulduğu belirtilerek, bu durumun yönetmelikte öngörülen entegre değerlendirme ilkesine aykırı olduğu kaydedildi.
Atık ve Gürültü Denetimlerinde Eksiklikler Belirlendi
Bilirkişi incelemesinde atık yönetimi ve gürültü ölçümleri de değerlendirildi.
Rapora göre;
- Atık su deşarjında sınır değerlerin aşılmadığı,
- Ancak periyodik iç izleme kayıtlarının dosyada bulunmadığı,
- Düzenli depolama sahasına ilişkin raporlarda doluluk oranları arasında çelişkiler tespit edildiği,
- Bazı lisanslı atık kodlarının kullanılmadığı,
- Sızıntı suyuna ilişkin değerlendirmelerin ise tek seferlik ölçümlere dayandığı belirtildi.
Gürültü ölçümlerinde ise gündüz yapılan testlerde sınır değerlerin altında sonuç alındığı, ancak ölçümlerin yalnızca 4. ünite çalışırken gerçekleştirildiği, diğer ünitelerin devrede olduğu durumda farklı sonuçların ortaya çıkabileceği ifade edildi.
“Uzun Vadede Sağlık ve Çevre Açısından Risk Oluşturabilir”
Raporda biyoloji, ziraat mühendisliği ve halk sağlığı uzmanlarının ortak değerlendirmelerine de yer verildi.
Uzmanlar, mevcut resmi verilere göre bölgede istatistiksel olarak kanser ya da belirgin bir hastalık artışının henüz ortaya konulamadığını belirtirken, yüksek emisyonların uzun vadede insan sağlığı, tarımsal üretim, su kaynakları ve doğal ekosistem üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceği uyarısında bulundu.
Son Kararı Mahkeme Verecek
Bilirkişi heyeti sonuç bölümünde, Çelikler Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne verilen Çevre İzin ve Lisans Belgesi’nin hava emisyonları açısından gerekli teknik şartları karşılamadığı, izin sürecinde tüm tesislerin birlikte değerlendirilmediği ve tespit edilen eksikliklerin yapısal nitelik taşıdığı görüşünü mahkemeye sundu.
Raporda, çevre ve halk sağlığı açısından ortaya konulan risklerin hukuki değerlendirmesinin ise Kahramanmaraş 1. İdare Mahkemesi tarafından yapılacağı ifade edildi.