İYİ Parti İl Başkanlığı binasında düzenlenen basın toplantısına, İl Başkanı Süleyman Tekerek ve çok sayıda partili katıldı. Toplantının ana gündem maddesi çocuk işçiliği oldu.
“Çocuklar Gelir Kaynağına Dönüşüyor”
Ayşe Boyar konuşmasında, çocuk işçiliğinin temel nedenleri arasında derinleşen yoksulluk, eğitimdeki yapısal eksiklikler ve denetim yetersizliğini gösterdi. Türkiye İstatistik Kurumu’nun verilerine göre, 15-17 yaş grubundaki çocukların iş gücüne katılım oranı 2020’de %16,2 iken, bu oran 2024 yılında %24,9’a yükseldi.
Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) kapsamında çalışan öğrenciler de dahil edildiğinde, çalışan çocuk sayısı 1 milyon 474 bine ulaşıyor.
Okullaşma Oranları Alarm Veriyor
Boyar, çocuk işçiliğinin artmasının bir diğer göstergesinin okullaşma oranlarındaki düşüş olduğuna dikkat çekti. 2023-2024 eğitim-öğretim döneminde:
-
İlkokulda okullaşma oranı %95,
-
Ortaokulda %91,5,
-
Ortaöğretimde ise sadece %88 olarak kaydedildi.
Uzmanlara göre bu düşüş, özellikle kırsal kesimde çocukların erken yaşta iş gücüne katılmasından kaynaklanıyor.
742 Çocuk Hayatını Kaybetti
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) verilerine göre, 2013-2024 yılları arasında 742 çocuk iş cinayetinde yaşamını yitirdi. 2025’in ilk dört ayında ise 23 çocuk çalışırken hayatını kaybetti. Ölümlerin %54’ü tarım ve orman, %12’si inşaat-yol, %7’si ise metal sektöründe meydana geldi.
Denetimsizlik Tarımda Çocuk İşçiliğini Artırıyor
Çocuk işçiliğinin en yoğun yaşandığı alanlardan biri olan tarım sektöründe, 50’den az işçi çalıştıran işletmeler denetim dışında kalıyor. Bu durum, çocukların kontrolsüz şekilde çalıştırılmasına zemin hazırlıyor. Uzmanlar, bu tür işletmelerin İş Kanunu kapsamına alınması gerektiğini savunuyor.
MESEM Uygulaması Tartışma Yaratıyor
385 bin 956 öğrencinin çalıştığı Mesleki Eğitim Merkezleri (MESEM) de eleştiri oklarının hedefinde. Uzmanlar, bu uygulamanın ekonomik zorluk içindeki aileleri çocuklarını çalıştırmaya teşvik ettiğini, bu nedenle çocukların eğitimden uzaklaşıp iş gücüne katıldığını belirtiyor.
Uzmanlardan Çocuk İşçiliğine Karşı Çözüm Önerileri
İYİ Parti Kadın Politikaları Başkanlığı’nın açıklamasında, çocuk işçiliğiyle mücadele için şu önerilere yer verildi:
-
Çocuk işçiliği için asgari yaş sınırı yükseltilmeli,
-
Denetim mekanizmaları daha sıkı hale getirilmeli,
-
Mesleki eğitim sisteminde kalite artırılmalı,
-
Uygun olmayan koşullarda çocuk çalıştıran işletmelere ağır yaptırımlar uygulanmalı,
-
Usta öğretici belgeleri daha zor şartlara bağlanmalı.
“Çocuk İşçiliği Bireysel Değil, Toplumsal Bir Sorundur”
Toplantının sonunda yapılan ortak çağrıda ise şu ifadeler yer aldı:
“Çocukların erken yaşta iş hayatına sürüklenmesi sadece ailelerinin değil, toplumun tüm kesimlerinin sorumluluğudur. Çocuklarımızın eğitim, sağlık ve güvenlik haklarını korumak için herkesin taşın altına elini koyması gerekir.”
